Dnia 12 lutego 2025 miało odbyć się wydarzenie, które mogło zadecydować o bezpieczeństwie i niezależności energetycznej milionów Polek i Polaków. Chodzi Forum Konsultacyjne w sprawie rewizji rozporządzenia o Ekoprojekcie dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, czyli dla kominków.
W obliczu powszechnej krytyki proponowanych zapisów przez mieszkańców UE, rządy państw członkowskich, naukowców i organizacje branżowe Forum zostało odłożone na inny, na razie bliżej nie termin. Z danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków wynika, że takimi urządzeniami ogrzewa się 6-8 milionów osób. Pierwszy Ekoprojekt dla kominków został uchwalony w roku 2015, a wszedł w życie 1 stycznia 2022. We wszystkich krajach UE, poza niektórymi województwami w Polsce, Ekoprojekt obowiązuje dla nowych, wprowadzanych do obrotu kominków. Starych można używać bez ograniczeń. W wielu wspomnianych województwach Ekoprojekt dla nowo montowanych urządzeń zaczął obowiązywać już od 2017 roku (np. Mazowsze i Małopolska) – wyjaśnia Wojciech Perek, ekspert Kampanii Drewno Pozytywna Energia. Nad pierwszym Ekoprojektem pracowali naukowcy, ekolodzy i politycy we współpracy ze specjalistami z branży. Powstały normy wyznaczające graniczne wartości emisji pyłów, tlenku węgla, gazów organicznych i tlenków azotu. Zachowanie tych parametrów gwarantuje, że kominki wprowadzane do obrotu są bezpieczne dla zdrowia i środowiska. O tym, że ich używanie jest korzystne dla klimatu nie trzeba przypominać. Przecież drewno to najlepsze odnawialne źródło eneregii. Należy natomiast pamiętać, że wiele istniejących na rynku urządzeń spełniało rygorystyczne wymogi Ekoprojektu już przed jego wejściem w życie – dodaje ekspert.
Ekoprojekt 2022 niewypałem?
Niestety po wejściu w życie pierwszego Ekoprojektu w roku 2022 zaczęły się dziać dziwne rzeczy. Jeszcze w tym samym roku podjęto prace na rewizją tego rozporządzenia. Przyjęcie nowego kształtu rozporządzenia przez Komisję Europejską zaplanowano na pierwszy kwartał roku 2026, a wejście w życie nowych norm na rok 2027. Założenia rewizji przepisów przedstawiono do konsultacji społecznych w 2 połowie roku 2023 a planowane na 12 lutego 2025 Forum Konsultacyjne ma na celu zebranie opinii państw członkowskich UE wyrażanych przez właściwe ministerstwa. W Polsce to Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a dokładnie Departament Transformacji Ciepłownictwa i Efektywności Energetycznej w tymże – tłumaczy Wojciech Perek.
Co zatem jest tak niepokojącego w pracach nad rewizją Ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń?
Prawie wszystkie, ponieważ nasze Ministerstwo Klimatu i Środowiska wielokrotnie pytane o stanowisko i informowane o niebezpieczeństwach związanych z projektem uparcie milczy i nie potrafi lub nie chce ujawnić, jakie stanowisko zostanie przedstawione przez polską stronę w konsultacjach – dodaje ekspert Kampanii Drewno Pozytywna Energia.
Ekoprojekt i Czyste Powietrze początkiem końca kominków
W tym miejscu warto zauważyć, że podobny los miał spotkać miejscowe ogrzewacze pomieszczeń, czyli kominki, za sprawą zmian proponowanych w programie Czyste Powietrze. Zmiany te, w skrócie, miały doprowadzić do sytuacji, w której aby uzyskać dotację na termomodernizację domu beneficjent będzie musiał przedstawić zaświadczenie o trwałym usunięciu kominka opalanego drewnem. Na szczęście przemówił rozsądek i NFOŚiGW wycofał się z planowanych zmian – przypomina Wojciech Perek.
W powyższej sprawie wystosowane zostało pismo m.in. do Ministerstwa Obrony Narodowej. Dlaczego tam? Ponieważ pozbawienie obywateli możliwości ogrzania swoich domów w przypadku awarii prądu to jawny zamach na bezpieczeństwo energetyczne w skali całego kraju. Do momentu publikacji tego artykułu na wspomniane pismo MON nie udzielił odpowiedzi. Otwartym pozostaje pytanie, czy Komisja Europejska będzie nadal próbowała przepchnąć na siłę absurdalne ze społecznego, technicznego, ekonomicznego, ekologicznego i gospodarczego punktu widzenia propozycje zmian? Propozycje, które zostały powszechnie skrytykowane przez obywateli UE, naukowców, ekologów, organizacje branżowe i rządy państw członkowskich – z wyjątkiem rządu polskiego, którego stanowiska wciąż nie znamy – podsumowuje ekspert kampanii Drewno Pozytywna Energia.
Jak widać zamieszanie wokół przepisów dotyczących używania miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń nie słabnie. Zamiast odpowiedzi, pojawia się coraz więcej pytań. W tej sytuacji nam, obywatelom, nie pozostaje nic innego, jak regularnie śledzić informacje publikowane na rządowych stronach – wszak Internet pełny jest nieprawdziwych informacji.